در تنظیم فاصله دای و رولر دستگاه پلت، چیزی که در کارخانه‌ها به آن «فاصله طلایی» می‌گویند در واقع همان نقطه‌ای است که مواد به‌صورت یکنواخت به داخل سوراخ‌های دای کشیده شوند، بدون اینکه تماس مستقیم فلز با فلز رخ دهد. طبق راهنماهای فنی تولیدکنندگان معتبر پلت‌پرس مانند CPM، Bühler و ANDRITZ، تنظیم نادرست رولر یکی از مهم‌ترین عوامل سایش زودهنگام دای، افزایش مصرف انرژی، افت ظرفیت و کاهش کیفیت پلت است.

این موضوع فقط یک تنظیم مکانیکی نیست؛ بلکه مستقیماً روی شاخص PDI، آمپر موتور، ظرفیت تولید و هزینه قطعات مصرفی اثر می‌گذارد.

در دستگاه پرس پلت خوراک دام، رولر باید خوراک کاندیشن‌شده را با فشار کافی روی سطح دای هدایت کند تا مواد وارد سوراخ‌ها شوند. اگر این فشار کم باشد، مواد روی دای می‌لغزند؛ اگر زیاد باشد، تماس فلز با فلز و سایش شدید رخ می‌دهد. این امر به صورت مستقیم عملکرد هیدرولیکی دای و غلطک‌ها را مختل می‌سازد.

مقایسه فنی سه حالت تنظیم رولر

منابع فنی شرکت‌های سازنده پلت‌پرس معمولاً عدد ثابت واحد ارائه نمی‌کنند، اما در اکثر دستگاه‌های خوراک دام و طیور، فاصله اولیه رولر از دای در محدوده زیر تنظیم می‌شود:

این محدوده برای لایه نشاسته‌ای به عنوان نقطه شروع تنظیم استفاده می‌شود؛ اما عدد نهایی باید با رفتار واقعی دستگاه و نوع جیره فرمول‌بندی شده تطبیق یابد.

مراحل زیر تضمین‌کننده بهترین روش هماهنگ‌سازی فیزیکی غلتک‌ها در سالن‌های خط تولید پلت خوراک دام است:

• مرحله ۱

  دستگاه کاملاً خاموش و ایمن‌سازی (Lockout-Tagout) شود.

• مرحله ۲

  رولر را به آرامی تا نزدیکی سطح داخلی دای بیاورید.

• مرحله ۳

  دای را به صورت دستی بچرخانید؛ نباید گیر یا صدای تماس مستقیم فلز با فلز وجود داشته باشد.

• مرحله ۴

  دستگاه پلت‌پرس را بدون بار به مدت چند دقیقه روشن کنید.

• مرحله ۵

  به صدای کارکرد هد به دقت گوش دهید تا هرگونه صدای ساییدگی فورا شناسایی شود.

• مرحله ۶

  باردهی و خوراک کاندیشن‌شده را به تدریج وارد دستگاه کنید.

• مرحله ۷

  آمپر موتور، میزان لرزش بدنه و کیفیت پلت خروجی را هم‌زمان بررسی کنید.

• مرحله ۸

  در صورت نیاز، تنظیم غلتک را در حد چند صدم تا چند دهم میلی‌متر اصلاح نمایید.

چرا دای نو را با تنظیم قبلی راه‌اندازی نکنیم؟

یکی از اشتباهات رایج در کارخانجات این است که پس از خرید و تعویض دای دستگاه پلت خوراک دام، همان تنظیم قبلی روی غلتک‌ها استفاده می‌شود. این امر به شدت زیان‌بار است؛ زیرا:

• قطر رولر جدید یا سایش‌یافته با رولر قبلی متفاوت است.
• تلرانس ساخت در قطعات و دای‌ها دقیقاً یکسان نیست.
• حتی چند دهم میلی‌متر اختلاف در انحنا می‌تواند رفتار تغذیه‌دهی دستگاه را تغییر دهد.

نتیجه عملی: بعد از هر بار تعویض دای یا رولر، کالیبراسیون و تنظیم فاصله باید کاملاً از ابتدا انجام پذیرد.

مطالعات منتشرشده در حوزه فناوری خوراک نشان می‌دهد که فشار مناسب رولر روی دای، باعث تراکم بهتر ذرات و افزایش دوام پلت (PDI) می‌شود. پلت باکیفیت حاصل فشرده‌سازی همگن در سوراخ‌هاست.

وقتی فاصله بین دای و رولر بیش از حد مجاز و زیاد باشد:

• مواد به خوبی فشرده نشده و روی هم می‌لغزند.
• خوراک خروجی متخلخل‌تر شده و مقاومت فیزیکی مناسب را ندارد.
• میزان خاکه و ضایعات در سردکن (کولر) و مسیرهای انتقال گرانشی به شدت افزایش می‌یابد که این مسئله مزایای خوراک دام پلت شده را خنثی می‌سازد.

بازبینی سریع اپراتور خط پیش از روشن کردن دستگاه پلت‌پرس:

• رولر به راحتی و آزادانه با دست می‌چرخد.
• هیچ صدای سایش فلزی غیرعادی وجود ندارد.
• سطح دای آثار برخورد و تماس مستقیم فلز با رولر را نشان نمی‌دهد.
• آمپر موتور اصلی در محدوده نرمال باری قرار دارد.
• خوراک کاندیشن‌شده روی تمام عرض دای به صورت یکنواخت توزیع می‌شود.
• سایش دو طرف غلتک‌ها تقریباً یکسان و همگن است.
• پس از هرگونه سرویس یا تعویض قطعه، تنظیم مجدد فاصله به دقت انجام شده است.

در پلت‌پرس، تفاوت بین «فاصله کم» و «فاصله درست» گاهی فقط چند دهم میلی‌متر است؛ اما همین چند دهم میلی‌متر می‌تواند عمر مفید دای را نصف یا دو برابر کند.

اگر با وجود تنظیمات مکرر، هنوز با سایش غیرعادی دای، لرزش شدید، آمپر بالای موتور یا افت دبی مواجه هستید، احتمال دارد مشکل فقط به فاصله رولر محدود نباشد و به عواملی مانند عملکرد کاندیشنر، کیفیت بخار، طراحی خوراک‌دهی، وضعیت رولر یا انتخاب آلیاژ دای مربوط باشد. در چنین شرایطی، بررسی فنی کل فرآیند معمولاً از آزمون‌وخطارهای پرهزینه و توقف‌های غیرضروری در خط تولید پلت خوراک دام جلوگیری می‌کند.